Załącznik  
                                                                                                                                                         do uchwały Nr XIX/106/2008
                                                                                                                                                         Rady Gminy  Wilczyce
                                                                                                                                                         z dnia 28 października 2008 roku.

GMINA WILCZYCE

Plan Odnowy Miejscowości

Wilczyce

na lata 2007 - 2013 

Wilczyce, 2008r.

1.	WPROWADZENIE.
	3	
2.	CHARAKTERYSTYKA MIEJSCOWOŚCI.
	4	
2.1.	POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE I PRZYNALEŻNOŚĆ ADMINISTRACYJNA.	4	
2.2.	RYS HISTORYCZNY.
	5	
3.	  DIAGNOZA AKTUALNEJ SYTUACJI WSI.	5	
3.1.	 ZASOBY PRZYRODNICZE.
	5	
3.2.	 ZASOBY KULTUROWE, INFRASTRUKTURA TECHNICZNA                         I SPOŁECZNA.	 6	
3.2.1  STANOWISKA ARCHEOLOGICZNE	7	
3.3.	 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA.
	8	
3.3.1. CHARAKTERYSTYKA MIEJSCOWEJ LUDNOŚCI.	8	
3.3.2. AKTYWNOŚĆ GOSPODARCZA NA TERENIE WSI.	8	
3.3.3. ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE W GMINIE WILCZYCE.
	8	
4. ANALIZA POTENCJAŁU ROZWOJOWEGO.	11	
4.1. ZINTEGROWANE PROBLEMY	12	
5. PLANOWANE KIERUNKI ROZWOJU.
	12	
5.1. WIZJA ROZWOJU WSI.
	12	
5.2. OPIS PLANOWANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ.	13	
5.3. SZACUNKOWY KOSZTORYS I HARMONOGRAM PLANOWANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ.	16	

 

1.	WPROWADZENIE.

Opracowanie planu odnowy miejscowości to wyzwanie, przed którym stanęły wszystkie aktywne społeczności lokalne zaangażowane w działania rozwojowe podejmowane na terenie ich małych ojczyzn. 
Rozwój i odnowa obszarów wiejskich to jedno z kluczowych wyzwań, jakie stoją przed Polską w okresie integracji z Unią Europejską. Zasadniczym jej celem jest wzmocnienie działań służących zmniejszaniu istniejących dysproporcji i różnic w poziomie rozwoju obszarów wiejskich w stosunku do terenów miejskich.
Rozwój i odnowa wsi zakłada podejmowanie na jej terenach zróżnicowanych działań 
z zakresu działalności gospodarczej, kształtowanie w sposób zapewniający zachowanie walorów środowiskowych i kulturowych, poprawę warunków życia m.in. poprzez rozwój infrastruktury oraz zapewnienie mieszkańcom i przedsiębiorcom dostępu do usług, a także rozwój funkcji kulturowych i społecznych.
Plan Odnowy Miejscowości Wilczyce jest pierwszym dokumentem strategicznym opracowywanym dla wsi Wilczyce, gm. Wilczyce.
W skład tego dokumentu wchodzi:
•	charakterystyka miejscowości, w której będzie realizowany projekt oraz planowane kierunki jej rozwoju,
•	inwentaryzacja zasobów służąca ujęciu stanu rzeczywistego,
•	ocena mocnych i słabych stron miejscowości,
•	opis planowanych przedsięwzięć,
•	szacunkowe koszty planowanych przedsięwzięć,
•	harmonogram planowanych przedsięwzięć.
Plan rozwoju miejscowości jest jednym z najważniejszych elementów odnowy wsi i jej rozwoju oraz poprawy warunków pracy i życia mieszkańców. Sporządzenie i uchwalenie tego dokumentu stanowi niezbędny warunek przy aplikowaniu m.in. o środki finansowe w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Mieszkańcy Wilczyc zamierzają sięgnąć po środki unijne nowej perspektywy finansowej w okresie programowania na lata 2007-2013.
Opracowanie a następnie wdrożenie planu odnowy niesie ze sobą ponadto następujące korzyści dla społeczności lokalnej:
•	zdynamizowanie rozwoju społeczno – gospodarczego miejscowości, dzięki pojawiającym się nowym możliwościom podejmowania działań rozwojowych,
•	wzrost atrakcyjności życia społeczno – kulturalnego,
•	wdrażanie pozytywnych zmian akceptowanych przez mieszkańców,
•	wzrost wartości majątku komunalnego – nieruchomości,
•	aktywizacja społeczności lokalnej – wzrost tożsamości z miejscem zamieszkania i stopnia integracji mieszkańców wokół działania na rzecz własnego środowiska – miejscowości,
•	stworzenie lokalnego forum wymiany informacji i doświadczeń.
Niniejszy plan odnowy został opracowany przy współudziale Rady Sołeckiej sołectwa Wilczyc, mieszkańców wsi Wilczyce oraz pracowników Urzędu Gminy w Wilczycach.
Plan Odnowy Miejscowości Wilczyce jest zgodny z Planem Rozwoju Lokalnego Gminy Wilczyce oraz ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wilczyce.

 
2. CHARAKTERYSTYKA MIEJSCOWOŚCI.

2.1. Położenie geograficzne i przynależność administracyjna.

	Gmina Wilczyce zajmuje powierzchnię o 6994 ha, położona jest w południowej zachodniej części województwa świętokrzyskiego, w powiecie sandomierskim. Szczegółową lokalizację Gminy przestawia mapa poniżej.
  
Mapa: Gmina Wilczyce na tle województwa świętokrzyskiego i powiatu sandomierskiego

Źródło: www.gminy.pl

	W skład Gminy Wilczyce wchodzi 16 sołectw (Bożęcin, Bugaj, Dacharzów, Daromin, Dobrocice, Gałkowice — Ocin, Łukawa, Ocinek, Pęczyny, Pielaszów, Przezwody, Radoszki, Tułkowice, Wilczyce, Wysiadłów, Zagrody). Ośrodek gminny mieści się w miejscowości Wilczyce i leży w środkowej części gminy. Gmina zlokalizowana jest w niewielkiej odległości od miasta Sandomierza. Inne pobliskie ośrodki miejskie to Ożarów, Staszów, Ostrowiec Świętokrzyski i Opatów. Odległość do Kielc, będącego największym miastem regionu i jednocześnie miastem wojewódzkim, wynosi 90 km.
	Gmina Wilczyce sąsiaduje z następującymi Gminami: Dwikozy, Obrazów, Ożarów, Lipnik i Wojciechowice.
 Miejscowość Wilczyce stanowi centrum usługowe gminy. Znajdują się tutaj takie obiekty użyteczności publicznej, jak:
•	Urząd Gminy, 
•	Posterunek Policji, 
•	Zespół Szkół w Wilczycach,
•	poczta, 
•	bank, 
•	ośrodek zdrowia,  
•	remiza OSP,
•	sklepy spożywcze i ogrodnicze. 
W chwili obecnej brakuje uporządkowanej przestrzeni, która stworzyłaby widoczne centrum omawianej miejscowości.  
2.1.	Rys historyczny.

Gmina Wilczyce położona jest we wschodniej części Wyżyny Kielecko – Sandomierskiej, w dolinie rzeki Opatówki, w pasie urodzajnych gleb lessowych. Administracyjnie położona jest w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim. Powierzchnia gminy wynosi 6994 ha. Zlokalizowana jest w bliskim sąsiedztwie miasta Sandomierz. Najbliższe ośrodki miejskie to Sandomierz, Ożarów, Staszów, Ostrowiec Świętokrzyski oraz Opatów. Odległość do Kielc – największego miasta regionu, a jednocześnie miasta wojewódzkiego, wynosi 90 km. 
W skład gminy wchodzi 16 sołectw: Bożęcin, Bugaj, Dacharzów, Daromin, Dobrocice, Gałkowice – Ocin, Łukawa, Ocinek, Pęczyny, Pielaszów, Przezwody, Radoszki, Tułkowice, Wilczyce, Wysiadłów oraz Zagrody. 
Gmina Wilczyce ma bardzo dobre położenie geograficzne oraz charakteryzuje się dobrą dostępnością komunikacyjną – poprzez teren gminy przebiega droga krajowa nr 79 (Warszawa – Kozienice – Ożarów – Sandomierz - Kraków), która to stanowi oś rozwojową gminy, zapewniając mieszkańcom dostępność do ośrodków administracyjnych powiatu i województwa, a także możliwość szybkiego przewozu płodów rolnych. Położenie Gminy Wilczyce w obrębie powiatu sandomierskiego przedstawiono na poniższej mapie.

Rys. 1.  Mapa powiatu sandomierskiego 

 

3.	DIAGNOZA AKTUALNEJ SYTUACJI WSI.

3.1.	Zasoby przyrodnicze.
 
       Obszary powiatu sandomierskiego, w tym Gmina Wilczyce charakteryzują się odmienną strukturą zagospodarowania terenu w stosunku do pozostałych obszarów województwa świętokrzyskiego. Gmina Wilczyce jest obszarem o najkorzystniejszych warunkach przyrodniczych do intensyfikacji rolnictwa. 
	Obszar ten wyznacza zasięg geograficzny zwartych płyt lessowych Wyżyny Sandomierskiej, posiadający najwyższą przydatność rolniczą gleb nie tylko w skali wojewódzkiej, ale także krajowej. 
Główną jego cechą jest wyraźna dominacja funkcji rolniczych z rolnictwem towarowym, intensywnym, drobnoskalowym oraz rozwojowe tendencje 
w otoczeniu produkcji rolnej. Za najważniejsze elementy zagospodarowania, stabilizujące rozwój bazy ekonomicznej na tym obszarze uznaje się:
•	duże zasoby gleb o najwyższej przydatności rolniczej klas bonitacyjnych I–III, na których względnie łatwo uzyskać można wzrost efektywności gospodarowania,
•	gęstą sieć średnich i małych ośrodków osadniczych, skupiających przetwórstwo rolno-spożywcze związane z lokalną baza surowcową oraz infrastrukturę ekonomiczną i społeczną, dostosowaną do potrzeb wsi i rolnictwa,
•	utrwalone kierunki specjalizacji rolnictwa, zwłaszcza w ogrodnictwie.
	Gleby na terenie Gminy Wilczyce mają wysoką przydatność ze względu na przynależność do I, II i III klasy bonitacyjnej. 

Grunty w  miejscowości Wilczyce.

Nazwa miejscowości	Identyfikator terytorialny*	Pow.  ogólna	
Wilczyce	26090820014	1017,1260 [ha]	

Sady	
Klasa bonitacyjna	
I	II	IIIa	IIIb	IVa	IVb	Razem	
3,5797[ha]	9,5105[ha]	5,7649[ha]	1,7480[ha]	0,5600[ha]	1,4000[ha]	22,5631[ha]	

Grunty orne	
Klasa bonitacyjna	
I	II	IIIa	IIIb	IVa	IVb	V	Razem	
91,1839 [ha]	295,4690[ha]	273,8885[ha]	75,5464[ha]	36,1400[ha]	12,5966[ha]	10,0200[ha]	794,8444[ha]	
	Tereny komunikacyjne	Tereny osiedlowe	Tereny różne	 Nieużytki 	
Użytki rolne ogółem	Grunty zadrzewione i zakrzewione	Wody stojące	Rowy	Tereny komunikacyjne	Tereny osiedlowe	Tereny różne	Nieużytki			
872,2077[ha]	6,3800[ha]	1,6400[ha]	2,7900[ha]	27,4200[ha]	33,2583[ha]	0,1100[ha]	2,1900[ha]	4,3200[ha]	66,8100[ha]	

Źródło: Dane Urzędu Gminy Wilczyce

3.2. Zasoby kulturowe, infrastruktura techniczna i społeczna.

                  Wartość istniejącego zasobu zabytkowego ma znaczenie głównie lokalne                           i subregionalne. Charakterystyczną cechą zabytków nieruchomych gminy jest wyraźna dominacja drewnianej zabudowy mieszkalnej głównie z okresu międzywojennego, a także przewaga zabudowań kościelnych w pozostałych zasobach. Obecne układy ruralistyczne mają na ogół metrykę z XIX i początku XX wieku.
	Należy podkreślić, iż teren Gminy Wilczyce zaliczony jest w klasyfikacji wojewódzkiej do obszarów o średnim nasyceniu zabytkami nieruchomymi (grupa 201 — 500 zabytków). W wykazie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach znajdują się w miejscowości Wilczyce n/w obiekty zabytkowe  objęte ochroną konserwatorską według aktualnie obowiązującego rejestru zabytków.

Miejscowość	Obiekt	
Wilczyce	1.	Zespół dworski Świeżyńskich, stanowiący własność Agencji Nieruchomości Rolnych , w  skład którego wchodzą: 
•	XIX wieczny murowany dwór, 
•	pochodzące z XIX wieku 3 budynki murowanych czworaków, 
•	XIX wieczna murowana stajnia, 
•	dwie murowane pochodzące z 4 ćw. XIX wieku obory, 
•	dwa murowane magazyny (4 ćw. XX w.),
•	studnia,
b)  gorzelnia – stanowiąca własność prywatną.	

 3.2.1  Stanowiska archeologiczne

	Na terenie Gminy, szczególnie w obrębie doliny Opatówki, czyli w miejscowości Wilczyce, znajduje się znaczna ilość stanowisk archeologicznych, jak również wszystkie pozostałe zabytki architektury i budownictwa. Sama dolina posiada olbrzymie walory przyrodnicze i krajoznawczo – widokowe. Sugeruje się zatem utworzenie Parku Kulturowego. 
Występują następujące stanowiska archeologiczne:
•	Wilczyce 10 (88 – 73/10) – obozowisko, kultura magdaleńska, późny paleolit,
•	Wilczyce 90 (88 – 73/353) – cmentarzysko kultur ceramiki sznurowej, złockiej i mierzanowickiej, neolit, wczesny okres epoki brązu,
•	Wilczyce 17 (AZP 88 – 72/86) – pracownia krzemieniarska, kultura mierzanowicka,
Najcenniejszym miejscem  wykopalisk archeologicznych jest stanowisko oznaczone jako Wilczyce 10 (AZP 88 – 73/10), położone na działce nr 373/9 w miejscowości Wilczyce, o powierzchni 1,95 ha.  Stwierdzono na tym terenie pozostałości osadnictwa z co najmniej 3 okresów:
•	Obozowisko ludności kultury magdaleńskiej z górnego paleolitu, pochodzące sprzed około 16 tysięcy lat (14 000 lat przed Chrystusem),
•	Cmentarzysko szkieletowe, prawdopodobnie z grobami niszowymi (kultur ceramiki sznurowej lub złockiej) z późnego neolitu,
•	Cmentarzysko szkieletowe z wczesnego okresu epoki brązu. 
Jest to jedno z najważniejszych odkryć z epoki kamienia w ostatnich latach w Europie. Na niewielkiej badanej przestrzeni odkryto ponad 20 000 zabytków:
•	z krzemienia i kamienia – narzędzia do obróbki drewna, kości, rogu i skór, elementy narzędzi złożonych i broni łowieckiej, ich półfabrykaty i odpadki produkcyjne,
•	z kości i poroża – odkryto m. in. ostrza włóczni (oszczepów), elementy miotaczy harpunów, igły, szydła, w tym również wykonane z kości słoniowej (ciosów mamuta) z motywami ornamentacyjnymi.
•	przedmioty sztuki – wykonane z kości słoniowej i krzemienia figurki kobiece (tzw. Wenus paleolityczne), związane z wierzeniami religijnymi i magią. Znaleziska bryłek ochry – czerwony barwnik służący do malowania ciał i malowideł naskalnych,
•	znaleziska zwierzęcych szczątków kostnych w liczbie ponad 6 000, w większości stanowiących odpadki konsumpcyjne. (polowano głównie na konie i nosorożce włochate, lisy polarne, zające bielaki, a także mamuty, suhaki zwane antylopami europejskimi, renifery, niedźwiedzie i bobry),
Jednym z najważniejszych odkryć jest znalezienie szczątków kilkuletniego dziecka.

3.3	Sytuacja społeczno-gospodarcza.

3.3.1. Charakterystyka miejscowej ludności.

Wilczyce z liczbą 806 osób (stan na dzień 23.01.2008r.), zajmuje 1 miejsce pod względem ludności w gminie Wilczyce. 

Rys. Liczba ludności w miejscowości Wilczyce.

 	Najwięcej mieszkańców Wilczyc należy do przedziału wiekowego 18-65 lat. Co stanowi 67% mieszkańców  wsi. Natomiast  dzieci uczęszczające do zerówki i szkoły podstawowej tylko 7% mieszkańców.  

Rys. Struktura ludności miejscowości Wilczyce.

Mieszkańcy Wilczyc utrzymują się głównie z rolnictwa. Wielu z nich dojeżdża do pracy             w Sandomierzu i Opatowie.  Kilkanaście osób wyemigrowało w celach zarobkowych  za granicę. 
3.3.2 Zatrudnienie i bezrobocie w Gminie Wilczyce.

	Dane statystyczne uzyskane z powiatowego urzędu pracy w Sandomierzu wskazują, iż poziom bezrobocia w Gminie Wilczyce ulega wahaniom, wykazując przy tym tendencję spadkową. W 2006 roku odnotowano spadek bezrobocia o 12,5% w stosunku do roku poprzedniego.
	Należy zaznaczyć, że dominującą grupą bezrobotnych są mężczyźni, stanowiąc na koniec 2006 roku blisko 53% ogółu bezrobotnych zarejestrowanych w gminie. 
Szczegółowe informacje na temat liczby bezrobotnych w Gminie Wilczyce przedstawia wykres poniżej.

Wykres: Liczba osób bezrobotnych w Gminie Wilczyce w latach 2001 - 2006

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Powiatowego Urzędu Pracy w Sandomierzu

	Największa grupa bezrobotnych w podziale na wiek obejmuje osoby w wieku 18 – 44 lata. W 2006 roku stanowili oni blisko 85% ogółu bezrobotnych, ale ich liczba systematycznie maleje, gdyż w 2000 stanowili niemal 90% zarejestrowanych bezrobotnych. 
	Z kolei według podziału według czasu  pozostawania bez pracy dominują osoby pozostające w rejestrze bezrobotnych od 12 miesięcy lub dłużej (ponad 60%). 

Tabela: Bezrobotni według wieku i czasu pozostawania bez pracy w Gminie Wilczyce w latach 2001 - 2006
Wyszczególnienie	2001	2002	2003	2004	2005	2006	
Liczba bezrobotnych pozostających bez pracy > 12 miesięcy	192	207	187	186	201	165	
Liczba bezrobotnych w wieku 18-44lata	278	284	252	269	268	231	
Ogółem	311	327	297	314	311	272	
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Powiatowego Urzędu Pracy w Sandomierzu

	Należy podkreślić, iż poprawa sytuacji na Wilczyckim rynku pracy jest związana ze spadkiem bezrobocia w całym Powiecie Sandomierskim oraz Województwie Świętokrzyskim. Tendencje te obrazuje tabela zamieszczona poniżej.

Tabela: Liczba osób bezrobotnych w Gminie Wilczyce i Powiecie Sandomierskim w latach 2001 - 2006
Wyszczególnienie	2001	2002	2003	2004	2005	2006	
L. bezrobotnych w Gminie Wilczyce	311	327	297	314	311	272	
L. bezrobotnych w Powiecie Sandomierskim	7034	6942	6772	6722	6446	5467	
% bezrobotnych w Gminie zarejestrowanych w PUP w Sandomierzu	4,42%	4,71%	4,39%	4,67%	4,82%	4,98%	
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Powiatowego Urzędu Pracy w Sandomierzu

3.3.2. Aktywność gospodarcza na terenie wsi.

Na terenie Wilczyc występują podmioty gospodarcze. Miejscowość ma charakter typowo rolniczy.  W ogólnej liczbie 280 gospodarstw rolnych, przeważają gospodarstwa małe do 5 ha, co jest charakterystyczne dla całej gminy Wilczyce. W miejscowości brak jest gospodarstw  agroturystycznych  oraz  zorganizowanych form aktywności społecznej mieszkańców. 

Rys. Zestawienie  wielkości gospodarstw rolnych  w miejscowości Wilczyce. 

3.3.3  Pomoc społeczna na terenie Gminy Wilczyce.

       Opiekę społeczną mieszkańcom gminy zapewnia Gminny Ośrodek Opieki Społecznej w Wilczycach. Głównymi kierunkami działalności ośrodka jest pomoc finansowa i praca socjalna na rzecz mieszkańców gminy w tym byłym pracownikom PGR – w sumie około 50 rodzin. Udziela nie tylko stałych zasiłków, ale również pomocy w przypadkach klęsk żywiołowych, które dotykają Gminę. W ostatnich latach głównym problemem jest susza, szczególnie uciążliwa dla rolników. W 2006 roku ta forma pomocy została udzielona aż 342 osobom (ponad 37% więcej niż w 2004 roku). Od 2004r. OPS realizuje system wsparcia rodzin, świadczenia rodzinne tj. zasiłki rodzinne z dodatkami oraz świadczeniem opieki udzielono 9 osobom zasiłki pielęgnacyjne i świadczenia pielęgnacyjne ). Od 2005r. prowadzi zaliczki alimentacyjne dla osób uprawnionych do świadczeń alimentacyjnych, gdy prowadzona egzekucja świadczeń  od dłużnika jest bezskuteczna oraz prowadzi postępowanie wobec dłużnika. W 2005r. OPS płaciła za pobyt 2 osób w domach pomocy społecznej. 
	Z zakresu realizacji zadań własnych Gminy OPS udziela zasiłków okresowych. Rośnie liczba udzielanych zasiłków z powodu bezrobocia i niepełnosprawności.  Spada natomiast ilość udzielanych świadczeń z zakresu zasiłków celowych i w naturze z powodu ograniczonych środków finansowych. 
Szczegółowe informacje na temat formy udzielanej pomocy oraz ilości osób objętych pomocą przedstawia tabela poniżej.

Tabela: Liczba osób korzystających z pomocy OPS w latach 2003 - 2006
Zadania zlecone gminie	Formy pomocy	2003	2004	2005	2006	
	Zasiłki stałe	27	23	23	30	
	Składki zdrowotne	27	23	23	30	
	Świadczenia rodzinne	19	5	-	-	
	Klęski żywiołowe	-	248	-	342	
Zadania własne gminy	Posiłek	350	311	638	347	
	Usługi opiekuńcze	4	5	3	3	
	Schronienie	-	1	1	2	
	Zdarzenie losowe (pożar, powódź, zgon)	-	-	1	2	
	Zasiłki okresowe	Ogółem	-	75	84	84	
	W tym	Z powodu bezrobocia	-	58	42	59	
		Z powodu długotrwałej choroby	-	10	35	12	
		Z powodu niepełnosprawności	-	7	7	13	
	Pomoc socjalna	103	86	96	95	
	Zasiłki celowe i w naturze	114	117	70	65	
Źródło:  Ośrodek Pomocy Społecznej.

	Liczba osób dotkniętych nałogiem alkoholowym utrzymuje się w Gminie na stosunkowo niskim poziomie i oscyluje wokół 12 – 18 osób. Niepokojąca jest jednak ilość osób współuzależnionych od alkoholu, tj. rodzin osób, których dotyczy nałóg alkoholowy. Najczęściej są to dzieci, które nie mogą rozwijać się w normalnie funkcjonującej rodzinie.

Wykres: Liczba osób dotkniętych nałogiem alkoholowym w latach 2003 - 2006

Źródło: Ośrodek Pomocy Społecznej.
 
4. ANALIZA POTENCJAŁU ROZWOJOWEGO (ANALIZA SWOT).

Podczas sporządzania Planu odnowy miejscowości Wilczyce na lata 2007-2013, Gmina Wilczyce zostały określone czynniki decydujące o możliwości realizacji priorytetów, tzw. mocne strony oraz bariery w realizacji tych priorytetów, tzw. słabe strony. W poniższych zestawieniach zostały wyszczególnione mocne  i słabe strony oraz szanse i zagrożenia.

SILNE STRONY	SŁABE STRONY	
•	sieć wodociągowa, gazowa i telekomunikacyjna,
•	stała liczba mieszkańców,
•	duży udział ludzi młodych w strukturze wiekowej mieszkańców,
•	czyste środowisko,
•	istniejący budynek remizy z możliwością adaptacji na świetlicę wiejską,
•	dobre warunki do rozwoju agroturystyki,
•	bogate tradycje kulturowe, 

•	potencjał ludzki (intelektualny) w miejscowości,  
	•	nie wystarczający poziom infrastruktury drogowej, 
•	brak doświadczenia w realizacji przedsięwzięć na rzecz społeczności lokalnej,
•	brak działających podmiotów gospodarczych,
•	brak miejsc do spotkań plenerowych,
•	brak imprez integrujących,
•	niedostateczna liczba animatorów życia społecznego, 
•	problemy z pozyskiwaniem inwestorów zewnętrznych i tworzeniem nowych miejsc pracy,
	
SZANSE	ZAGROŻENIA	
•	możliwość dofinansowania krajowego                  i zagranicznego,
•	sprzyjająca polityka regionalna, w tym adresowana do rozwoju obszarów wiejskich, 
•	popyt  w   Polsce i Europie  na  usługi turystyczne, oparte o zasoby przyrodnicze i ekologiczne,
•	możliwość pozyskania bezzwrotnych środków z funduszy strukturalnych na   działania  związane z aktywizacją społeczności lokalnej i działania z zakresu kultury,
•	 możliwość zagospodarowania  nieużytków,
	•	brak funduszy własnych na realizację przedsięwzięć,
•	trudna konkurencja z miejscowościami położonymi  w sąsiednich gminach,
•	emigracja młodych i wykształconych mieszkańców z Gminy do ośrodków miejskich,
•	przejawy patologii społecznych:  alkoholizm, przemoc w rodzinie,
•	brak tendencji do samoorganizowania się – przyjmowanie postawy bierności życiowej.	

4.1. Zidentyfikowane problemy

Wykaz problemów  dotykających  społeczności miejscowości Wilczyce:
•	Spadek liczby ludności ,
•	Emigracja młodych i wykształconych mieszkańców do ośrodków miejskich,
•	Wzrost zagrożenia patologiami społecznymi (groźba wykluczenia społecznego części społeczeństwa), 
•	Niewystarczający poziom opieki zdrowotnej,
•	Rosnąca liczba rodzin korzystających z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej,
•	Wysoki udział osób utrzymujących się z niezarobkowych źródeł utrzymania,
•	Przejaw patologii społecznych:  alkoholizm, przemoc w rodzinie,
•	Niewystarczająca liczba mieszkań oddawanych do użytkowania na przestrzeni ostatnich lat,
•	Ograniczona możliwość aktywnego i kulturalnego spędzania czasu wolnego przez młodzież i osoby dorosłe,
•	Brak tendencji do samoorganizowania się – przyjmowanie postawy bierności życiowej,
•	Niskie poczucie dobra wspólnego,
•	Niewystarczający poziom szkolnictwa,
•	Niewystarczający poziom komputeryzacji i ograniczony dostęp do internetu,
•	Bariery architektoniczne dla niepełnosprawnych
•	Rozproszony charakter oraz zły stan zabudowy w gminie,
•	Pogarszający się stan infrastruktury drogowej oraz wyeksploatowana infrastruktura komunikacyjna.

5. PLANOWANE KIERUNKI ROZWOJU.

5.1. Wizja rozwoju wsi.
	
Wilczyce ma stać się wsią estetyczną, miejscem wypoczynku dla jego mieszkańców. Ponadto Wilczyce ma być wsią gospodarną, przyjazną ekologicznie i atrakcyjną pod względem rekreacyjnym. Społeczeństwo dzięki dalszej współpracy i działaniu dla dobra wszystkich mieszkańców w przyszłości powinno osiągnąć wyższy stopień integracji.
     W miejscowości Wilczyce panuje trudna sytuacja ekonomiczna jej mieszkańców.  Ponadto brak szerokiego dostępu młodzieży wiejskiej do internetu, instytucji kultury i sportu (kino, teatr, opera, galeria, kawiarnia, muzeum, kluby) ma niekorzystny wpływ na pełne wykorzystanie swojego potencjału intelektualnego, co dyskryminuje ją w stosunku do młodzieży miejskiej i szereguje w niższej kategorii.
        Czynniki te w połączeniu z ograniczonymi możliwościami finansowymi samorządów lokalnych tworzą barierę dla rozwoju inwestycji przeznaczonych na działalność kulturalną i informacyjną w danej gminie. Niekorzystne warunki życia na wsi sprawiają, że wielu młodych ludzi wyraża gotowość migracji do miasta, co w przyszłości może przyczynić się do degradacji demograficznej miejscowości Wilczyce. Jedną z możliwości poprawy istniejącej sytuacji mieszkańców Wilczyc   jest inicjatywa Ochotniczej Straży Pożarnej, której to działalność daleko wykracza poza ramy niesienia bezinteresownej pomocy w sytuacji niebezpieczeństwa. W dobie XXI wieku i postępującego rozwoju OSP może stać się nośnikiem przemian na wsi poprzez udostępnienie swojej bazy lokalowej społeczności lokalnej zainteresowanej korzystaniem z zasobów nowoczesnych technik informacyjnych i komunikacyjnych. Remiza OSP w Wilczycach  jest jedynym budynkiem użyteczności publicznej w we wsi, w której skupia się życie kulturalne społeczności. Tradycyjnie jest to miejsce, w którym organizuje się różnego rodzaju spotkania (np. koło gospodyń wiejskich, narady), gdzie odbywają się próby lokalnych zespołów artystycznych (np. orkiestra dęta), a także gdzie organizowane są wesela, zabawy, itp. Obecna sytuacja stwarza wielką możliwość poszerzenia funkcji społeczno-kulturalnej oraz rozwoju funkcji edukacyjnej remizy OSP i uczynienia z niej, dzięki wykorzystaniu nowoczesnych technologii, instytucji stymulującej wszechstronny i dynamiczny rozwój danej społeczności lokalnej oraz zapobiegającej marginalizacji społecznej i gospodarczej obszarów wiejskich. Z remizy OSP w głównej mierze korzystają strażacy ochotnicy do realizacji celów statutowych (działalność operacyjno-techniczna i szkoleniowa), stąd też pozostaje wiele niewykorzystanych pomieszczeń, które mogłyby być zaadoptowane na cele pożytku społecznego. Projekt dotyczy stworzenia w istniejącej  remizie strażackiej w Wilczycach telecentrum, czyli nowoczesnej wielofunkcyjnej pracowni multimedialnej wyposażonej w sprzęt komputerowy z oprogramowaniem, stałym łączem internetowym, w sprzęt biurowy. Nowoczesne telecentrum będzie spełniać funkcje: usługową (świadczenie i realizacja usług w zakresie społeczeństwa informacyjnego), informacyjną (udostępnianie bieżących informacji społeczno-gospodarczych niezbędnych w celu zakładania, prowadzenia działalności gospodarczej, dokształcenia, itp.), edukacyjną (szkolenia np. w zakresie środków teleinformatycznych, korzystania z internetu,) i kulturową (rozpowszechnianie wiedzy o regionie z wykorzystaniem nowoczesnych technologii). Obiekt skupi w swojej siedzibie w/w organizacje i stowarzyszenia, które będą rozwijały swoją działalność wykorzystując technologie informacyjno-komunikacyjne. 
W miejscowości Wilczyce  dominującym rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej jest rolnictwo. Zadania mające na celu wsparcie rozwoju rolnictwa będą polegać głównie na tworzeniu warunków sprzyjających wzrostowi konkurencyjności gospodarstw rolnych, organizacji lokalnego rynku dystrybucji produktów rolnych poprzez wykonywanie analiz możliwości produkcyjnych i przechowalniczych, identyfikacje możliwych źródeł zbytu produktów rolnych (np. w Sandomierzu, Kielcach,  Opatowie, Ostrowcu Św. oraz na rynkach i placach hurtowych,) zawieranie umów producent – przetwórca. W ramach wsparcia planuje się również wdrażanie i upowszechnianie intensywnego rolnictwa poprzez wprowadzanie nowych gatunków uprawowych i hodowlanych, upowszechnianie racjonalnych zasad stosowania nawozów mineralnych oraz stosowania i przechowywania nawozów organicznych oraz racjonalizowanie stosowania pestycydów poprzez atestację i modernizację opryskiwaczy oraz popularyzowanie biologicznych metod zwalczania szkodników i chorób, jak również właściwej agrotechniki ograniczającej zachwaszczanie pól. Dlatego też występuje potrzeba utworzenia prężnie działającej świetlicy wiejskiej.
W miejscowości Wilczyce jak i w całej gminie występuje potrzeba wsparcia rozwoju turystyki oraz promocję walorów miejscowości. W związku z tym należy rozpropagować walory gminy oraz wyeksponowanie wartościowych obiektów zabytkowych i muzealnych, tradycyjnych wartości historycznych, ochronę dziedzictwa kulturowego i regionalnego, a także elementów tradycji, dbałość o zabytki kultury materialnej i zorganizowanie ciekawych tras turystycznych szlakiem stanowisk archeologicznych i atrakcji przyrodniczych występujących w miejscowości Wilczyce.

5.2. Opis planowanych przedsięwzięć.

Mieszkańcy Wilczyc planują zrealizować na terenie swojej miejscowości następujące zadania:

Zadanie 1

Rozbudowa, przebudowa, adaptacja i remont budynku OSP w Wilczycach na potrzeby utworzenia centrum kultury tj. świetlicy wiejskiej, biblioteki oraz zadaszonej  sceną z   miejscami  siedzącymi dla widzów.  

Opis stanu istniejącego:

Właścicielem budynku OSP jest Gmina Wilczyce. Obecnie budynek remizy liczy sobie  23 lat i ze względu na brak środków finansowych na jego remont ulegał i ulega nadal stopniowej degradacji. Obiekt ten budowany był przy zastosowaniu przestarzałych, nieefektywnych i nieekologicznych technologii. Nieszczelna stolarka okienna, niedocieplone ściany i stropy, często przeciekający dach jak również niewystarczające środki na ogrzewanie tegoż obiektu powoduje jego zawilgocenie, a w wielu przypadkach także zagrzybienie. Stąd też nieodzowne jest przeprowadzenie remontu obiektu remizy celem przystosowania go pod działalność telecentrum i świetlicy wiejskiej. W szczególności konieczna jest wymiana pokrycia połaci dachowej pokrytej falistymi  płytami azbestowymi, stolarki okiennej i drzwiowej oraz instalacji elektrycznej, także wykonanie elewacji zewnętrznej oraz zagospodarowanie terenu z dobudową zadaszenia podium ze sceną.
Brak jest zaplecza kuchennego, co w znacznym stopniu ogranicza funkcjonalność obiektu i możliwość jego wykorzystania.

Opis przedsięwzięcia:

       Utworzenie świetlicy wiejskiej z telecentrum w remizie OSP będzie wiązało się z remontem i adaptacją jej bazy lokalowej. Przedsięwzięcia objęte niniejszym projektem umożliwią zagospodarowanie niewykorzystanych pomieszczeń budynku remizy OSP w sposób najbardziej efektywny dla społeczności lokalnej i pobudzą jej aktywność organizacyjną oraz mobilność zawodową poprzez rozwój internetu. Możliwe będzie promowanie regionu, w internecie pojawią się np. informacje o sprzedaży produktów regionalnych (jak np. hafty, koronki, rzeźby a także ekologicznych owoców i warzyw). Szacuje się, że dzięki wykorzystaniu nowoczesnych rozwiązań technologicznych nastąpi szybszy rozwój cywilizacyjny Wilczyc i poprawa warunków życia mieszkańców na terenach wiejskich. Przedmiotem projektu jest zaadoptowanie budynku remizy OSP w Wilczycach na telecentrum dla rozwoju informatyzacji na wsi oraz działań w zakresie m.in. kultury, edukacji, medycyny (jeśli dotyczy) z wykorzystaniem technik informacyjno-komunikacyjnych. Nastąpi to poprzez realizację następujących działań.
1) Założenie łącza internetowego:
-	wyposażenie pomieszczeń remizy w  nowoczesnye komputery z oprogramowaniem, drukarek i stały dostęp do internetu, który umożliwi zainteresowanym wykonywanie np. telepracy, organizowanie telekonferencji (szybki kontakt i wymiana informacji z aglomeracjami położonymi w znacznej odległości od Sandomierza),
-	wyposażenie pomieszczeń remizy w telefony, 1 fax, by pomóc mieszkańcom w znalezieniu pracy (powszechny dostęp do usług teleinformatycznych),
-	zakupione zostanie   wyposażenie świetlicy stoliki, krzesełka, regały.

           Aby możliwe było stworzenie telecentrum w remizie OSP należy przeprowadzić w niej n/w prace  remontowe i adaptacyjne: 
1) Przebudowa i remont pomieszczeń remizy celem przystosowania ich do pełnienia kompleksowych funkcji telecentrum takich jak:
-	utworzenie uniwersalnej multimedialnej sali szkoleń, narad, spotkań, itp. z wyposażeniem konferencyjnym, sprzętem nagłaśniającym (podać jakim) i dostępem do szerokopasmowego internetu,
-	utworzenie świetlicy wiejskiej bądź środowiskowej z dostępem do szerokopasmowego internetu co pozwoli na zatrudnienie terapeutów prowadzących zajęcia z młodzieżą, a których praca finansowana będzie przez gminę.
-	pomieszczenie przeznaczone na kącik historii i promocji wsi (regionalna izba pamięci) z dostępem do szerokopasmowego internetu,
-	pomieszczenie przeznaczone na bibliotekę z dostępem do szerokopasmowego internetu.
Stworzenie infrastruktury pod internet bezprzewodowy: 
2)	budowa masztu (na budynku remizy), co pozwoli uzyskać tanie, bezprzewodowe połączenia telefoniczne i internetowe (telefon IP) – potanieją koszty rozmów telefonicznych i dostępu do internetu. 
3)	wykonana zostanie wymiana pokrycia połaci dachowej  wraz z przebudową, 
4)	wymiana stolarki okiennej i drzwiowej,
5)	remont instalacji elektrycznej,
6)	wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej i centralnego ogrzewania z kotłownią,
7)	przebudowane zostanie wejście do budynku, dobudowana zostanie klatka schodowa z pomieszczeniem przeznaczonym na kotłownię,
8)	wykonana zostanie elewacja zewnętrzna budynku,
9)	zagospodarowany zostanie teren wokół budynku, wraz z przebudowa ogrodzenia.

        Dobudowa do budynku remizy zadaszonego podium ze sceną z lokalizacją miejsc                                                 siedzących dla widzów wokół sceny na potrzeby stworzenia zaplecza technicznego niezbędnego  do organizowania przedstawień, imprez okolicznościowych oraz prezentowania dorobku istniejącego zespołu tańca ludowego ,,Wilczanie’’  co spowoduje integrację lokalnego społeczeństwa.

Zadanie 2

Budowa placu zabaw w  miejscowości Wilczyce.

Opis stanu istniejącego:

           Na terenie miejscowości brak jest placu zabaw.  Gmina Wilczyce posiada działkę  na budowę placu zabaw /np. o nr ewidencyjnym 1172 położoną w msc. Wilczyce o pow. 0,21 [ha]/.  

Opis przedsięwzięcia:

Planuje się wykonanie placu zabaw poprzez ustawienie następujących urządzeń zabawowych                   i rekreacyjnych:
•	piaskownica,
•	huśtawka równoważna podwójna,
•	huśtawka dwuosobowa wahadłowa,
•	karuzela krzyżowa,
•	ławka drewniana,
•	stojak na rowery,
•	kosz na śmieci
Teren placu zabaw zostanie obsiany trawą i ogrodzony. 

Zadanie 3

Zagospodarowanie  terenu obok budynku Urzędu Gminy w Wilczycach  na cele rekreacyjne.

Opis stanu istniejącego

Obecnie teren  będący własnością Gminy Wilczyce  jest nie użytkowany i niezagospodarowany.  

Opis przedsięwzięcia:

Planuje się dwuetapowe zagospodarowanie terenu:

I etap: usunięcie zakrzaczeń, niwelacja terenu, nasadzenia zieleni. Zamierza się wyznaczyć miejsca na ognisko i kamienny grill. Ponadto planuje się montaż ławeczek i koszy na śmieci.

II etap: utworzenie boiska sportowego wielofunkcyjnego, z przeznaczeniem do gry w siatkówkę               i koszykówkę. Konieczne jest wyrównanie lokalnych nierówności i uzupełnienie murawy poprzez wysianie trawy oraz naniesienie linii boiska. Planuje się zakup następującego wyposażenia:
•	siatka do gry w siatkówkę, 
•	dwa kosze do koszykówki,
•	ławki drewniane,
•	kosze parkowe na śmieci,
•	stojak na rowery.

Zadanie 4

 Poprawa stanu technicznego chodników 

Opis stanu istniejącego:

Chodnik jest zlokalizowany na dz. o nr ewid. 176 obręb Wilczyce i służy jako droga komunikacyjna dla pieszych poruszających się pomiędzy budynkiem Urzędu Gminy w Wilczycach a Zespołem Szkół w Wilczycach. Istniejąca nawierzchnia betonowa chodnika wymaga gruntownego remontu i przebudowy.   Właścicielem  w/w terenu jest Gmina Wilczyce. 

Opis przedsięwzięcia:

Planuje się wykonanie remontu i przebudowy  chodnika  polegającego na umocnieniu  rowu odwodniającego płytami betonowym i położenie na chodniku masę mineralno asfaltową bądź ułożenie kostki brukowej.
 
Zadanie 5

Organizacja imprez okolicznościowych

Opis stanu istniejącego
Z powodu braku odpowiedniej bazy lokalowej w Wilczycach nie organizowano do tej pory imprez okolicznościowych, a życie kulturalno-rozrywkowe mieszkańców toczyło się wokół  Zespołu Szkół w Wilczycach.

Opis przedsięwzięcia:

Za organizację imprez okolicznościowych, typu: zabawa karnawałowa, Dzień Dziecka, Andrzejki, Mikołajki itp., odpowiedzialna będzie Rada Sołecka. Imprezy te mają służyć integracji miejscowego społeczeństwa.

 Zadanie 6

Budowa ekologicznego oświetlenia ulicznego zasilanego kolektorami  słonecznymi  wzdłuż  drogi powiatowej. 

Opis stanu istniejącego.

Z powodu braku środków finansowych Gmina Wilczyce  włącza oświetlenie uliczne tylko w okresie jesiennym i zimowym. Dlatego też w okresie wiosny i lata drogi powiatowe przebiegające przez cała miejscowość są nie oświetlone, a niektóre odcinki nie posiadają w ogóle oświetlenia. Ponieważ w/w droga nie posiada chodników dlatego też piesi poruszają się po jezdni co zagraża ich bezpieczeństwu.

Opis przedsięwzięcia:

Planuje się budowę 20 szt. słupów z lampami energooszczędnymi i kolektorami słonecznymi zasilanymi energią słoneczną umiejscowionych wzdłuż drogi powiatowej w najbardziej niebezpiecznych miejscach. Następnie  zostanie zdemontowane istniejące nie ekonomiczne oświetlenie uliczna zlokalizowane na słupach elektrycznych.   

5.3. Szacunkowy kosztorys i harmonogram planowanych przedsięwzięć.

LP.	NAZWA ZADANIA	SZACUNKOWY KOSZT	PLANOWANY HARMONOGRAM REALIZACJI ZADANIA	
1.	Kapitalny remont i adaptacja  budynku OSP w Wilczycach na potrzeby utworzenia świetlicy wiejskiej oraz zaadaptowanie pomieszczeń na cele  umiejscowienia biblioteki publicznej z szerokopasmowym dostępem do internetu  oraz dobudowa zadaszonego podium  ze sceną.  	562.00,00	2009r. – 2012r.	
2.	Budowa placu zabaw w miejscowości Wilczyce	50.000,00	2009r. – 2012r.	
3.	Zagospodarowanie terenu obok budynku Urzędu Gminy w Wilczycach  na cele rekreacyjne.	100.000,00	2009r. – 2012r.	
4.	Poprawa stanu technicznego chodników 	25.000,00	2009r. – 2012r.	
5.	Organizacja imprez okolicznościowych	-	corocznie	
6.	Budowę 20 szt. słupów z lampami energooszczędnymi i kolektorami słonecznymi zasilanymi energią słoneczną.	
300.000,00	2009r. – 2012r.	
 
        Na realizację zadań zdefiniowanych przez mieszkańców Wilczyc, planuje się pozyskać środki unijne m.in. w ramach działania ,,Odnowa i rozwój wsi’’ objętego  Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 
 
           Realizacja w/w działania tworzy warunki dla rozwoju społeczno-ekonomicznego obszarów wiejskich i aktywizacji ludności wiejskiej przez pomoc przyznawaną na realizację projektów związanych z zagospodarowaniem przestrzeni publicznej, w tym utrzymaniem, odbudową i poprawą stanu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi.
	Działanie będzie wpływać na poprawę jakości życia na obszarach wiejskich przez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych mieszkańców wsi oraz promowanie obszarów wiejskich. Umożliwi rozwój tożsamości społeczności wiejskiej, zachowanie dziedzictwa kulturowego i specyfiki obszarów wiejskich oraz wpłynie na wzrost atrakcyjności turystycznej i inwestycyjnej obszarów wiejskich.